February 22, 2005
معمای چهار مربع
با تغییر محل تنها دو چوب کبریت در شکل زیر کاری کنید که فقط چهار مربع هم اندازه بوجود بیایند و هیچ چوب کبریت اضافه هم باقی نماند.
جواب معما دوهفته دیگر اعلام میشود.
برای دیدن جواب، نشانهگر ماوس را برروی شکل نگه دارید.
February 13, 2005
هوشیاری جهانی و پیشبینی آینده
تا به حال برای خیلی از ما اتفاق افتاده که پس از دیدن صحنهای یا برخورد با واقعهای در زندگی روزمره ناگهان چنین بنظر میآید که عین آن واقعه و صحنه را قبلاً دیدهایم یا تجربه کردهایم. به این تجربه در زبان انگلیسی اصطلاحاً Deja vu (دِژا وو) میگویند که ترجمه فارسی آن آشناپنداری است. این پدیده بدون اغراق یکی از عجیبترین تجربیاتی است که هنوز دلیلی برای آن کشف نشده. اگر واقعهای که در حال حاضر برای ما اتفاق میافتد آشنا بنظر برسد این بدان معنی است که ما در گذشته توانستهایم آینده خودمان را بنوعی (که معلوم نیست چطور) ببینیم!
با اینکه چنین امری محال بنظر میرسد ولی آزمایشهایی که از حدود سالهای ۱۹۷۰شروع شدند حاکی از آن است که انسانها ممکن است قادر باشند بطرز مرموزی پدیدههای آینده را پیشبینی کنند. در نخستین گروه از این آزمایشها دکتر رابرت جان بنیانگذار آزمایشگاه پدیدههای غیرمتعارف در دانشگاه پرینستون از یک دستگاه تولید کننده رویداد تصادفی Random Event Generator(شبیه یک و صفر) استفاده کرد و از گروهی افراد داوطلب خواست که صرفاً با فکر کردن و تمرکز خود سعی کنند بر خروجی این دستگاه تاثیر بگذارند (و مثلاً تعداد خروجی یک را بیشتر کنند). در این آزمایش هیچگونه رابطه فیزیکی بین افراد و دستگاه وجود نداشته و طبق قوانین فیزیکی شناخته شده و قوانین احتمالات باید منحنی تغییرات خروجی دستگاه در حوالی احتمال ۵۰/۵۰ حرکت کند و تعداد یکها و صفرهای خروجی در دراز مدت باید خیلی نزدیک هم باشد. اما نتیجه آزمایش بصورت اعجاب آوری نشان داد که همیشه افراد داوطلب فقط با فکر کردن توانسته اند نسبت خروجی را از حالت نرمال تغییر دهند. این آزمایش بعدها بوسیله گروههای دیگری هم بطور مستقل تکرار و صحت آن تایید شد ولی تاکنون توضیح علمی برای آن یافت نشده است.
در آزمایشهای دیگری به عدهای داوطلب مجموعهای مخلوط از تصاویر زیبا و مشمئز کننده بصورت کاملاً تصادفی نشان داده شدند. در اکثر موارد افراد میتوانستند قبل از نشان داده شدن تصویر مشمئز کننده آنرا پیش بینی کنند.
بعد از این فعالیتها بود که گروه دیگری از محققان آزمایش مشابهی را با تعداد بیشتری دستگاه تولید کنند اعداد تصادفی که بصورت شبکه در ۴۰ کشور بهم متصل شدهبودند انجام دادند. در این پروژه که تحت نام هوشیاری جهانی فعالیت می کند هدف این بود که تاثیر جمعی ذهن افراد در نقاط مختلف را در هر لحظه بر روی خروجی دستگاهها بررسی کنند ولی عملاً این پروژه به نتیجه جالبتری هم دست پیدا کرد. از سال ۱۹۹۷ که این شبکه کار خود را آغاز کرده رابطه جالبی بین تغییر الگوی خروجی تصادفی این دستگاهها پیش از وقوع حوادث عمده جهانی دیده شده اند. بعنوان مثال در واقعه تروریستی یازده سپتامبر، خروجیهای ۳۷ دستگاه از مجموع ۶۵ دستگاه فعال، درست یک ثانیه قبل از وقوع این حادثه شروع به انحراف از میزان متوسط خود کردهاند و در طول ساعتهای آتی این تغییرات بیشتر و بیشتر شدند. شبیه این تغییرات در بسیاری از وقایع بینالمللی مهم در خروجیاین دستگاهها دیده شده است (نتایج).
بعقیده عدهای، وجود چنین ارتباطی بین ذهن افراد مختلف (بدون آنکه خود آنها خبر داشته باشند) و قابلیت پیشبینی وقایع مهم جهانی هرچند در مدت زمان کوتاهی قبل از وقوع آن، حاکی از وجود نوعی هوشیاری جهانی است که ما هنوز از آن بیخبریم. بعضی حتی یک قدم هم جلوتر رفته و این هوشیاری جهانی را به «ذهن خداوند» ملقب میسازند. مخالفین میگویند با اینکه ما هنوز از دلیل تاثیر ذهن بر خروجی دستگاهای الکترونیک تولید کننده پدیده تصادفی بی اطلاعیم ولی دیتاهای موجود هنوز نمیتواند توجیه کننده قابلیت پیشبینی جمعی باشد و تنها بعد از وقوع وقایع مهم چون ذهن اکثر افراد شرکت کننده در این آزمایشها بطور مشابه با آنها مشغول میشود در نتیجه شاهد تغییرات مشابه در خروجی در اکثر دستگاهها خواهیم بود.
قابلیت پییشبینی آینده توسط انسان سوژه چند فیلم سینمایی اخیر نیز بوده. یکی از آنها فیلم Minority Report است که در آن پلیس از قابلیت پیشگویی آینده توسط سه جوان برای جلوگیری از انجام جرم قبل از وقوع آن استفاده میکند.
لینک: مقالهای جالب از دکتر رابرت جان در ارتباط با آنالوژی بین کوانتم مکانیک و پدیدههای غیر متعارف (Anomalous)
February 12, 2005
دو معمای سریع
معماهای سریع همیشه نکات جالبی از نحوه عملکرد مغز انسان در برخورد با مسائل مختلف را نشان میدهند. در عین حال جواب دادن به این معماها میتواند برای خود آدم نیز خیلی سرگرم کننده باشد. خیلی از افراد از حل کردن معما زیاد خوششان نمیآید چون حوصله فکر کردن را ندارند. در عوض معماهای سریع چون احتیاج به فکر کردن و تجزیه و تحلیل ندارند مورد استقبال همه افراد در همه سنین قرار میگیرند. این سوالات معمولاً خیلی پیچیده نیستند و اگر وقت کافی وجود داشته همه افراد براحتی میتوانند آنها را حل کنند. نکته اصلی در برخورد سریع و آنی مغز با چنین سوالاتی است که بیانگر بخش پیشگویی کننده ذهن بر اساس تجربیات گذشته میباشد. برای نمونه سعی کنید به دو سوال زیر خیلی سریع و فوری (در عرض یک الی دو ثانیه) جواب دهید.
سوال ۱- شما در حال دویدن در یک مسابقه دو هستید. اگر از نفر دوم جلو بزنید نفر چندم خواهید بود؟ ...
...
...
...
جواب: اگر جواب دادید نفر اول، جوابتان غلط است چون شما هنوز از نفر اول جلو نزدید! شما در واقع نفر دوم خواهید بود.
ـــــــــــــــــــــــــ
سوال ۲- اگر در همان مسابقه از نفر آخر جلو بزنید نفر چندم خواهید بود؟...
...
...
...
جواب: اگر جواب دادید یکی مانده به آخر جوابتان کاملاً غلط است چون شما اساساً نمی توانید از نفر آخر جلو بزنید! جواب این سوال غیر ممکن است.
February 07, 2005
احتمال برخورد شهابسنگ 2004MN4 به کره زمین
شهابسنگ 2004MN4 که در تابستان سال ۲۰۰۴ میلادی برای نخستین بار رصد شد خیلی سریع به یکی از جنجالیترین اجرام آسمانی که احتمال برخورد با کره زمین برای آنها بالاست تبدیل شد. این شهابسنگ که قطر تقریبی آن حدود ۳۲۰ متر است در صورت برخورد با زمین قدرت انفجاری معادل ۸۵۰ مگاتن یعنی حدود ۶۵۰۰۰ برابر بمب اتمی هیروشیما خواهد داشت.
مدار گردش این شهابسنگ بدور خورشید (که معادل ۳۲۳ روز است) با مدار گردش کره زمین بدور خورشید در روز ۱۳ آوریل هر سال تلاقی میکند. بر اساس محاسبات اولیه، در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ میلادی، این شهابسنگ از فاصلهای بسیار نزدیک معادل ۳۵۰۰۰ کیلومتری زمین خواهد گذشت! (برای مقایسه این فاصله، ماهوارههای ژئوسنکرون در مدار ۳۶۰۰۰ کیلومتری زمین قرار دارند و ماه در فاصله حدود ۳۸۰۰۰۰ کیلومتری زمین است). این فاصله در مقیاسهای نجومی آنقدر کوچک است که عملاً در محدوده خطای محاسبات دینامیک تعیین مدار حرکت این شهابسنگ قرار میگیرد. چون شهابسنگها دارای اشکال منظم هندسی نیستند و اطلاعات فیزیکی دقیقی از آنها در دست نیست، پیشبینی دقیق مسیر حرکت آنها در آینده عملاً غیر ممکن است. بهمین دلیل معمولاً احتمال برخورد و محدوده فضایی احتمال حضور جرم آسمانی برای آنها تعیین میشود. مثلاً برای شهابسنگ 2004MN4 با آنکه مرکز محدوده عبور شهابسنگ از ۳۵۰۰۰ کیلومتری کره زمین میگذرد ولی احتمال برخورد مستقیم با زمین هم بمیزان حدود 2.7% یا ۱ به ۳۷ وجود دارد. البته این رقم هر چند وقت یکبار توسط مراکز ردیابی اجرام نزدیک زمین بروز میشود. این احتمال در مقیاس تورینو، که معیاری برای میزان خطرناک بودن یک جرم آسمانی برای کره زمین است، معادل ۲ میباشد (مقیاس تورینو از صفر برای احتمال صفر برخورد تا ۱۰ که بیانگر احتمال برخورد صد درصد همراه با نابودی کامل نسل بشر و ایجاد زمستان جهانی میباشد تغییر میکند). البته اخیراً این شهابسنگ به مقیاس ۱ نزول کرد ولی احتمال بالا رفتن آن در آینده باز هم وجود دارد. در حال حاضر تنها سه جرم آسمانی دارای مقیاس تورینو معادل ۱ هستند.
حتی اگر این شهابسنگ در بهار ۲۰۲۹ به زمین برخورد نکند، یک نمایش خیره کننده از نور و اثرات نامعلوم دیگر را بدنبال خواهد داشت و قطعاً روز جمعه ۱۳ آوریل آن سال برای مردم کره زمین روزی هراسآور خواهد بود (بعضیها روزهای جمعهای که تاریخ آنها ۱۳ باشد را کلاً نحس میدانند و همین تقارن از هم اکنون باعث اضطراب خیلیها شده).
اطلاعات تکمیلی:
- گروه کاری اجرام آسمانی نزدیک زمین (وابسته به ناسا)
- پلاگین جاوا که مسیر حرکت شهاب سنگ 2004MN4 را شبیه سازی می کند (برای سالهای دور دقت زیادی ندارد).
- اطلاعات بیشتری در باره شهاب سنگ 2004MN4 در سایت ویکی پدیا
- وب سایت اختصاصی شهاب سنگ 2004MN4
February 03, 2005
توضیح فارسی برای لینکدونی
از این ببعد لینکهای لینکدونی توضیح فارسی هم خواهند داشت. با قرار دادن ماوس بر روی هر لینک (بدون کلیک کردن) باید اطلاعات مربوط به لینک بزبان فارسی ظاهر شود. قبلاً این اطلاعات بوسیله دستور title در لینک HTML ظاهر میشد که علاوه بر کند بودن بعد از چند لحظه نمایش پنهان میشد. با روش فعلی که از یک جاوا اسکریپت استفاده میکند توضیح فارسی هم سریع ظاهر میشود و هم تا زمانیکه ماوس برروی لینک قرار دارد، بصورت نمایان باقی میماند.
اگر در دیدن این اطلاعات اشکالی وجود داشت لطفاً کامنت بگذارید.
February 02, 2005
بچههای بیزبون
اگر یادتان رفته بچه که بودید چقدر سخت بود براتون اولین کلمات را بزبان بیاورید (که مطمئناً یادتون رفته!) یکبار سعی کنید حروف الفبا را از آخر به اول سریع بلند بلند بگویید......!
...
...
...
...
...
...
بچههای کوچولو هم همینقدر سختشونه موقع به حرف افتادن. اینقدر اذیتشون نکنیم. یک کم بهشون فرصت بدیم!
February 01, 2005
دنیای کوچک ما
انسانها هر چه بیشتر مرزهای علم و دانش را در مینوردند و با طبیعت و جهان خلقت آشنا میشوند به عظمت و بزرگی این مجموعه بیشتر پی میبرد. با اینکه طبیعتاً چنین مرحله از شهود باید به خضوع و خشوع بیشتر در مقابل این سیستم منجر شود ولی عملاً اینچنین نمیشود و انسان بخاطر غرور و حس خود بزرگ بینی به بلایی بزرگ گرفتار میشود و آن چیزی جز فراموش کردن جایگاه کوچک خود در خلقت نیست. این فراموشی بتدریج به عادت تبدیل میشود بطوریکه رفته رفته همچون پردهای ضخیم در مقابل چشمانمان قرار گرفته و ما را در تاریکی فرو میبرد.
در این تاریکی زندگی حیوانی را آغاز میکنیم و در حالیکه در آن غرق میشویم بیشتر دست و پا میزنیم و این خود عاملی میشود بر فرو رفتن بیشترمان در اعماق این تصویر خیالی که از زندگی برای خودمان ساختهایم. بهمین دلیل برای اینکه عادت فراموشی از سرمان دور شود و جایگاه کوچک خود در خلقت را از یاد نبریم باید بطور متناوب تلنگرهایی بر ذهن خودمان وارد کنیم. یکی از بهترین این یادآوریها رجوع به خود طبیعت و نگاه به عظمت آن است.
چندی پیش به مصاحبهای از دکتر باز آلدرین (Buzz Aldrin) یکی از دو فضانوردی که برای نخستین بار بر روی ماه قدم گذاشتند گوش میدادم که به نکته جالبی بر خورد کردم که می تواند یکی از آن یادآوریهایی باشد که ما را در زندگی روزمره آرام میکند. آلدرین در مصاحبه مطلبی به این مضمون میگفت: «همانطور که در حال نزدیک شدن به ماه بودیم در یک لحظه برگشتم و به زمین نگاه کردم. آنقدر از زمین دور شده بودم که کل کره زمین را می توانستم توسط انگشت شستم بپوشانم. در آن لحظه فکر کردم که همه زندگیام و خانوادهام و شهر و کشوری که در آن زندگی میکنم و دنیای بزرگی که برای خودم ساخته بودم، همه و همه آنقدر کوچکند که در پشت انگشت شست من جا گرفته اند. در آن لحظه بی اختیار گریهام گرفت».
شبیه تجربه دکتر آلدرین را شما هم می توانید با نگاه کردن به تصویر بالا از فاصله یک متری امتحان کنید ولی ما براحتی دکتر آلدرین ممکن است اشک از گوشه چشمانمان سرازیر نشود چون در فاصله دویستهزارکیلومتری از کره زمین و در تاریکی مطلق قرار نگرفتهایم. (نقطه سیاه کوچکی که در سمت راست تصویر میبینید را میتوانید بعنوان اندازه شهری که در آن زندگی میکنید در نظر بگیرید. در آنصورت تمام این صفحه و محتویات آن معادل تنها بخشی از منظومه شمسی خواهند بود و کل فضای اینترنت هم تا حدودی معادل جهان شناخته شده).
اگر بدن ما از مجموعه اتمهای مختلف تشکیل شده، باید همیشه بخاطر داشته باشیم که این اتمها (و همه اتمهای اشیائی که در اطرافمان هستند) زمانی در دل ستارههایی غولآسا بودهاند که با انفجارشان تولد ما را موجب شدند. اگر بتوانیم راهی برای یادآوری مکرر این نکات در زندگی روزمره خود پیدا کنیم نه تنها زندگی آرامتری خواهیم داشت بلکه از غرق شدن در اعماق تاریکی هم نجات خواهیم یافت.
