دايره

ابتدا و انتهای اين دايره کجاست؟

جواب دادن به اين سوال غير ممکن است چون اساساً سوال يک سوال غير موجه است. ابتدا و انتها برای دايره معنی ندارد که بخواهيم آنها را پيدا کنيم. هينطور است موضوع ابتدا و انتهای جهان. زمان چه موقعی آغاز شد؟ انتهای دنيا کجاست؟ اگر خدايي وجود داشته باشد، چه کسی او را آفريده است؟ اينها سوالاتی هستند که اساساً مثل سوال بالا غير موجه اند.

تکميل: يک سوالی مطرح شده به اينصورت که "بالاخره اين دايره را موقعی که می‌خواستيم رسم کنيم از يک جايی شروع کرده‌ايم و بنابراين بايد آغاز داشته باشد". اين سوال در واقع سوال اول را که در مورد مکان ابتدا و انتهای دايره حاضر بود به سوالی در باره زمان آن تغيير داده است. اين نحوه برخورد و تحليل ناشی از خصوصيت مغز ما در تعميم دادن برداشتهای حسی ناشی از تجربيات روزانه در يک جهان چهاربعدی (3 بعد فضا و يک بعد زمان) به تمام پديده‌هايی است که با آنها برخورد می‌کنيم. چون ما هميشه برای هر چيزی يک شروع و پايانی را تجربه می‌کنيم و يا بعبارتی ظرف زمانی و مکانی برای هر پديده‌ای در نظر می‌گيريم، خواه ناخواه اين را به همه چيز تعميم می‌دهيم در صورتيکه اين امری غلط است. يک مثال واضح از محدوديت حواس ما برای درک تجربی و حسی از همه پديده‌های موجود در طبيعت منجمله مفهوم فضا و زمان در نظريه نسبيت عام اينشتين نهفته است. بر اساس اين نظريه فضا در نزديکی اجرام دارای انحنا است ولی ما اين انحنا را نمی‌توانيم بصورت حسی درک و لمس کنيم بلکه فقط اثرات آنرا می‌بينيم. يا اين مطلب که جهان بر روی خودش بسته است به اين معنی که اگر از يک نقطه شروع کنيم بعد از حدود 15 ميليارد سال نوری دوباره به نقطه اول بر می‌گرديم. فيزيکدانها از مثال حرکت يک مورچه بر روی يک کره سه بعدی برای توضيح اين پديده استفاده می‌کنند ولی ما هيچوقت نمی‌توانيم آنرا بصورت يک تجربه حسی برای جهان چهار بعدی درک کنيم. تنها ابزار قابل استفاده برای درک اين پديده‌ها رياضيات است که چنين محدوديتهايی ندارد.

Posted by Nader at January 19, 2004 03:04 PM |